De 10 beste gravelroutes van Nederland (2026)

Nederland is platter dan een pannenkoek. Behalve als je weet waar je moet zoeken. Dat is het mooie van gravelrijden in ons land: je hoeft niet naar de Alpen om geweldige routes te vinden. Van de eeuwenoude holle wegen van Zuid-Limburg tot de stille zandpaden van Drenthe, Nederland heeft meer off-road mogelijkheden dan je misschien denkt.

Deze tien gebieden zijn de moeite waard. Bij zeven ervan staat een kant-en-klare GPX die je direct kunt downloaden. Die tracks zijn door mij uitgezet over openbare wegen en paden, en de kilometers, hoogtemeters en het percentage onverhard dat erbij staat zijn uit de track zelf gemeten. Geen ronde marketinggetallen dus, maar wat er werkelijk uitkomt. Bij de drie meerdaagse klassiekers verwijs ik door naar de originele route van de maker, want die zijn van iemand anders en die hoort de bron te blijven.

1. Zuid-Limburg: gravel met echte hoogtemeters

Dit is waar gravelrijden in Nederland serieus wordt. Zuid-Limburg heeft de steilste en meest geconcentreerde klimmen van het land, en je voelt ze echt. De Keutenberg staat te boek als 22 procent, het getal dat op de borden staat en dat de wielerpers overneemt. Gemeten waardes van Climbfinder en Train-mee komen lager uit, rond de 16 tot 17 procent over het steilste stuk. Nog steeds pittig, maar de Eyserbosweg en de Loorberg doen daar nauwelijks voor onder. Wie beweert dat de Keutenberg onbetwist de steilste van Nederland is, gaat verder dan de metingen toelaten.

In oktober 2025 reed het UCI Gravel World Championship hier, met een parcours tussen Beek en Maastricht. Dat was een eenmalige aangelegenheid: het WK gravel van 2026 gaat naar Nannup in West-Australië, voor het eerst buiten Europa. Het parcours ligt er wel nog, en dat merk je aan het aantal gravelrijders in het weekend.

De holle wegen zijn het hart van dit gebied. Deze diepe zandpaden zijn eeuwenoud, uitgesleten door honderden jaren handel, pelgrims en lokaal verkeer. Rijden door zo’n weg is alsof je door een tunnel van geschiedenis gaat. De flankwanden zijn soms drie meter hoog, bedekt met mos en klimop. Op een mistige ochtend voelt het bijna magisch.

Praktisch: april en mei zijn ideaal. De holle wegen kunnen zwaar modderig zijn na regen, dus grof profiel is geen luxe. Wil je meerdaags, kijk dan naar de Heuvelland Explorer van Bikepacking.com (103 km, ongeveer 1.430 hoogtemeters). Let op: die route werkt met campings en accommodaties langs het traject, niet met trekkershutten, en de makers raden wildkamperen expliciet af.

2. Veluwe: de route met het meeste onverhard

De Veluwe is het paradijs voor gravelrijders. Duizenden hectaren bos, zandpaden en bosgrind, en je kunt hier dagenlang rondrijden zonder twee keer dezelfde weg te pakken. De klassieke lijn gaat via Posbank, Deelerwoud en voorbij Radio Kootwijk. Loenermark is een andere favoriet: harder gravel, meer diepte, minder toeristen.

Het gevoel van bergrijden krijg je hier zonder echte bergen, al is de Veluwe minder vlak dan vaak wordt beweerd. Signaal Imbosch is met 110 meter het hoogste punt van de Veluwe en van heel Gelderland, en de Torenberg met 107 meter is het hoogste punt dat je met de fiets kunt bereiken.

Waar je wel op moet letten: vrij rondrijden over elk zandpad mag hier niet. In Nationaal Park De Hoge Veluwe geldt dat fietsen alleen is toegestaan op de aangewezen fietspaden, en het Deelerwoud van Natuurmonumenten hanteert dezelfde regel. Buiten de paden rijden levert een boete op en beschadigt het gebied. De GPX hieronder mijdt daarom het betaalde parkgedeelte.

Praktisch: maart tot november is prima. De zandpaden zijn drassig in natte periodes en juist rul en zwaar in droge zomers. Voor de Veluwe zit je met 45 mm ruimer in je jasje dan met 40 mm, zeker in het losse zand rond Kootwijk.

3. Green Divide: bikepacken van Naarden naar Zwolle

De Green Divide is dé Nederlandse bikepacking-klassieker, bedacht door Erwin Sikkens. Ruim 300 kilometer van station Naarden-Bussum naar het centrum van Zwolle, langs de Heuvelrug en de Veluwe, grotendeels onverhard. Dit is geen ronde route maar een tocht in één richting, dwars door het groene hart van het land.

Je begint net buiten Amsterdam en rijdt in twee of drie dagen door de mooiste groene corridors van Nederland. Bivakkeren, wakker worden in stilte, koffie onderweg, dan verder. Het voelt als een echt avontuur terwijl je nooit verder dan een uur van de bewoonde wereld bent.

Praktisch: mei tot september is optimaal. De route is gratis en je hoeft je nergens voor aan te melden. Er is een Instagram-community waar rijders ervaringen delen, maar registratie is niet verplicht en bestaat ook niet. De officiële track staat exclusief op Komoot, niet op andere platforms. Tijdens de sluiting van Kroondomein Het Loo bestaat er een omleiding, de Brown Divide.

4. Dutch Divide: 1.000 km van grenspaal tot grenspaal

Dit is voor de ultra-avonturier. De Dutch Divide loopt van Nieuwe Statenzijl in Oost-Groningen naar Retranchement in Zeeuws-Vlaanderen, van de Duitse grens naar de Belgische, door acht provincies. Duizend kilometer, met een mix van gravel, MTB-terrein en singletrack.

Anders dan vaak wordt gedacht is dit wel degelijk een uitgewerkte route. Marc Dirkx zette hem uit en stelde hem beschikbaar via Baobab Bikes en Komoot, opgeknipt in etappes. Er is zelfs een georganiseerde Dutch Divide Week geweest. De maker spreekt zelf over ongeveer 60 procent onverhard plus 20 procent singletrack, en over zo’n 3.000 hoogtemeters. De Komoot-track komt lager uit, rond de 2.170 meter, dus die getallen verschillen per bron.

Praktisch: een zomervakantie is de logische periode. Licht pakken, een navigatie-apparaat met offline kaarten, en genoeg bivakervaring om jezelf te redden. Let op dat de route Zuid-Limburg niet aandoet: hij eindigt in Zeeland.

5. Drenthe: hunebedden, heide en zandpaden

Drenthe is misschien wel het meest ondergewaardeerde gravelgebied van Nederland. Zandpaden slingeren door een landschap vol hunebedden, heidevelden en bosjes. Die hunebedden zijn overigens een stuk ouder dan vaak wordt geschreven: ze zijn gebouwd tussen ruwweg 3450 en 3250 voor Christus, dus ze zijn nu zo’n 5.300 tot 5.500 jaar oud.

Wat Drenthe bijzonder maakt is de mix van cultuur en natuur. Je rijdt langs grafmonumenten die er al millennia liggen, door kleine brinkdorpen, over goed onderhouden zandpaden. Niet technisch zwaar, wel echt gravel. Percentages onverhard van 70 tot 77 procent duiken op bij specifieke routes rond Zuidlaren, maar dat zijn eigenschappen van die routes en niet van het Balloërveld of van Drenthe als geheel.

Wil je er een nacht van maken, dan is de Hunebedden Overnighter op Bikepacking.com een goede optie: 211 kilometer, ongeveer 444 hoogtemeters, in twee tot drie dagen. Die route werkt met campings en een hotel, niet met trekkershutten.

Praktisch: april tot oktober. Zandwegen zijn nat na regen maar drogen snel. In het gebied van het Nationaal Park Drentsche Aa geldt dat niet elk pad een fietspad is, dus let op de bordjes. Breng een camera mee voor de hunebedden.

6. Utrechtse Heuvelrug: de gravelroute dichtst bij de Randstad

De Utrechtse Heuvelrug is voor iedereen in de Randstad het dichtstbijzijnde gravelterrein. Niet zo spectaculair als Zuid-Limburg, maar er zit genoeg reliëf in om het interessant te houden. Het Let de Stigterpad bij Valkenheide is een klassieke favoriet onder gravelrijders: bochtig, glooiend en prima ondergrond.

Over de hoogtemeters moet je realistisch zijn. Wie gericht klimmetjes opzoekt kan op een lange rit richting de 800 hoogtemeters komen, zoals bekende wegroutes van ruim 120 kilometer laten zien. Rijd je een gravelroute die vooral onverhard zoekt, dan blijft het al snel steken rond de 100 tot 200 meter op zestig tot honderd kilometer. Cijfers van 600 tot 1.000 hoogtemeters op vijftig kilometer, zoals je op sommige sites leest, kloppen niet.

Twee dingen die vaak verkeerd worden overgenomen. De Proloog in Amerongen is geen route en geen klim, maar een fietscafé. En de Kozakkenput bij Zeist is een natuurgebied van Utrechts Landschap waar alleen een wandelroute en ruiterpaden zijn aangegeven, dus ga daar niet vanuit dat je er mag fietsen.

Praktisch: het hele jaar bruikbaar, maart tot november op zijn best. Uitstekend bereikbaar met de trein. In het weekend is het druk met wandelaars, dus ga vroeg. Voor de mountainbikeroutes op de Heuvelrug is een MTB-vignet nodig; dat geldt niet voor de gewone onverharde wegen in deze GPX.

7. Sallandse Heuvelrug: verrassend reliëf in Oost-Nederland

De Sallandse Heuvelrug voelt als een verborgen juweel. Het landschap is groen, glooiend en gevarieerd: bossen, akkers, kleine dorpen en overal goed gravel. Het is er rustiger dan op de Veluwe en daardoor authentieker. Het hoogste punt is de Grote Koningsbelt met 75 tot 76 meter, dus verwacht geen Limburgse cijfers.

De bekendste route in deze hoek is de Seven Summits, uitgezet door Bram de Vrind voor Fietssport: 292,5 kilometer met ongeveer 1.010 hoogtemeters, in een lus tussen Arnhem en Zwolle langs zeven Nederlandse toppen, waaronder de Grote Koningsbelt. Dat is ruim drie hoogtemeters per kilometer, wat meteen laat zien hoe voorzichtig je moet zijn met claims over duizend hoogtemeters op honderd kilometer in deze regio.

Belangrijk om te weten: sinds eind februari 2025 zijn mountainbike-singletracks op de Sallandse Heuvelrug deels gesloten van 1 maart tot 1 oktober, na een rechtszaak van Stichting Natuuralert. De heuvelrug herbergt de laatste Nederlandse populatie korhoenders. Routenetwerken Twente is tegen die uitspraak in beroep gegaan bij de Raad van State, dus de situatie kan veranderen. De GPX hieronder gebruikt gewone onverharde wegen en geen singletracks, maar check de actuele situatie voordat je gaat.

Praktisch: mei tot oktober is het fijnst. Start in Holten of Raalte, beide met station. Reken op los zand op de flanken van de Holterberg.

8. The Big Five: 400 km door vijf gravelgebieden

The Big Five is samengesteld door Edwin de Bruijn voor Cobbles Cycling: een ronde route van ongeveer 400 kilometer die vijf gravelgebieden verbindt in vier etappes. Kroondomein Het Loo, de Veluwe, de regio Arnhem, de Sallandse Heuvelrug en de Achterhoek. Dit is meerdaags gravelrijden zonder dat je meteen in het ultra-segment zit.

Er zijn twee edities van de e-guide: een met trekkershutten en een met hotels. Bij beide zit een ZIP met vijf GPX-bestanden, de totaalroute plus de vier etappes. De opgaves voor hoogtemeters en het percentage onverhard die her en der circuleren heb ik niet bij de bron kunnen verifiëren, dus die noem ik hier bewust niet.

Praktisch: mei tot september. Bikepacking-setup nodig. Houd rekening met de sluiting van Kroondomein Het Loo tussen 15 september en 25 december.

9. Noord-Hollandse duinen: de NH100 en de regels eromheen

De NH100 is de bekendste gravelroute van Noord-Holland: duinklimmen tussen Bergen en Wijk aan Zee, met strandrijden op de terugweg. De route is verbonden aan Niki Terpstra en Laurens ten Dam en hun trainingsgroep. Over de lengte zijn de bronnen het redelijk eens, rond de 100 kilometer. Over de hoogtemeters juist niet: opgaves lopen uiteen van 280 meter op de Komoot-track van Ten Dam zelf tot bijna 600 meter in een interview met Terpstra. Neem dat cijfer dus met een korrel zout.

Dit is het gebied met de meeste regels van dit hele overzicht, dus lees even door voordat je vertrekt.

Duinkaart. In het Noordhollands Duinreservaat, tussen Wijk aan Zee en Bergen, heeft iedereen vanaf 18 jaar een PWN-duinkaart nodig, ook fietsers. Zonder kaart is de boete 109 euro inclusief administratiekosten. Tarieven voor 2026 volgens PWN: dagkaart 2 euro, weekkaart 6 euro, jaarkaart digitaal 14,50 euro of 18 euro als plastic pas.

Onverharde paden. Op de onverharde paden in het duinreservaat mag je alleen fietsen tussen zonsopkomst en 10.30 uur. Daarna ben je aangewezen op de verharde PWN-fietspaden. Dat is de reden dat deze route bij ochtendlicht gereden wordt en niet ’s middags.

Strand. Fietsen op het strand is niet het hele zomerseizoen verboden, zoals vaak wordt geschreven. In de gemeenten Bergen en Castricum geldt van 1 mei tot en met 30 september dat je alleen vóór 10.00 uur en na 19.00 uur op het strand mag fietsen. Van oktober tot mei mag het de hele dag. Check daarnaast de getijdentabel, want bij hoogwater is er simpelweg geen rijdbaar strand.

Praktisch: oktober tot april is het beste seizoen, en dan het liefst vroeg. Voor het strandgedeelte wil je 45 mm of breder. De GPX hieronder is een eigen rondje dat het duingebied en de binnenduinrand combineert en dat bewust wat meer verharde stukken heeft, juist omdat zoveel onverhard duinpad tijdgebonden is.

10. Achterhoek: kastelen, landgoederen en witte zandwegen

De Achterhoek voelt anders dan de rest van dit lijstje. Coulissenlandschap, kastelen en landgoederen, oude verbindingspaden tussen dorpen en kerken die als kerkepaden bekendstaan. Rustig, gemoedelijk en vol zandwegen.

Het bekendste evenement is de Strade Bianche Achterhoek, georganiseerd door LWC de Paaschberg vanuit Lochem. De tiende editie staat op zondag 27 september 2026, met een camping op zaterdag ervoor. De afstanden voor 2026 zijn 65, 110 en 150 kilometer, plus een bambini-route van 30 kilometer. Let op de hoogtemeters: de officiële opgave is 140 meter voor de 65 kilometer en 163 meter voor de 110 kilometer. Cijfers van 400 tot 600 hoogtemeters die je elders tegenkomt, kloppen niet met dit landschap. En de start is Lochem, met nevenlocaties in Ruurlo, Vorden en Barchem. Aalten is de vaste locatie van het NK Gravel, een ander evenement.

Praktisch: april tot oktober. Start in Lochem. 38 mm is hier voldoende, al is 40 mm comfortabeler op de losse zandstroken. Respecteer de privélandgoederen: veel mooie lanen zijn particulier eigendom met eigen openstellingsregels.

---

Alle routes op een rij

Route	Afstand	Hoogtemeters	Onverhard	GPX
Zuid-Limburg	72,1 km	1.103 m	74%	Eigen track
Veluwe	99,1 km	434 m	81%	Eigen track
Green Divide	309 km	ca. 1.300 m	grotendeels	Komoot, Erwin Sikkens
Dutch Divide	ca. 1.000 km	2.170 tot 3.000 m	ca. 60% plus singletrack	Komoot, Marc Dirkx
Drenthe	102,5 km	36 m	58%	Eigen track
Utrechtse Heuvelrug	62,9 km	100 m	41%	Eigen track
Sallandse Heuvelrug	74,0 km	177 m	61%	Eigen track
The Big Five	ca. 400 km	niet geverifieerd	niet geverifieerd	Cobbles Cycling, betaald
Noord-Hollandse duinen	73,8 km	305 m	34%	Eigen track
Achterhoek	80,8 km	38 m	45%	Eigen track

Overnachten als bikepacker

Wild kamperen mag in Nederland nergens. Dat is geen landelijke wet maar loopt via gemeentelijke regels en terreinvoorwaarden, en de boete ligt al snel rond de 170 euro. De paalkampeerplaatsen van Staatsbosbeheer, jarenlang de standaardtip in elk bikepacking-artikel, zijn sinds 1 juni 2020 permanent gesloten. Alle zeventien. Er zijn nog wel enkele paalkampeerplekken van gemeenten en particulieren.

Wat wel werkt: trekkershutten via trekkershutten.nl, houten hutten met stapelbedden op campings door het hele land, zodat je geen tent hoeft mee te sjouwen. Vrienden op de Fiets kost 7,50 euro lidmaatschap per jaar en geeft toegang tot een netwerk van gastadressen; de overnachting kost 27,50 euro per persoon per nacht inclusief ontbijt, en 15 euro voor kinderen tot en met twaalf jaar. Campspace verhuurt privétuinen, boomgaarden en boerderijen, tegenwoordig als één platform samen met HomeCamper. Welcome to My Garden biedt gratis kamperen in privétuinen en is ook in Nederland actief. En Bikepacking Holland heeft een netwerk van 21 fietsvriendelijke hostels.

Welke route past bij jou?

Beginner: begin met Drenthe of de Achterhoek. Vlak, rustig en veel zandpaden, dus je kunt op techniek en materiaal letten zonder dat het klimmen je opbreekt. De Utrechtse Heuvelrug is de beste optie als je in de Randstad woont en na het werk wilt rijden.

Gevorderd: de Veluwe biedt de meeste variatie en het hoogste percentage onverhard van dit lijstje. De Sallandse Heuvelrug verrast met reliëf. De Noord-Hollandse duinen zijn technisch het lastigst door het losse zand.

Avonturier: Zuid-Limburg voor de intensiteit, de Green Divide als eerste meerdaagse, The Big Five voor een complete week, en de Dutch Divide als je echt tijd en ervaring hebt.

Seizoen, regels en bandenkeuze

Het beste seizoen loopt van april tot oktober, met mei en juni als topmaanden. Struikheide bloeit ongeveer van half augustus tot half september, dus dat is het moment voor de Veluwse en Drentse heidevelden.

Kroondomein Het Loo is elk jaar gesloten van 15 september tot 25 december. Een aantal grindwegen blijft tijdens die sluiting wel open, ongeveer 28 kilometer in totaal. Dat raakt de Green Divide, waarvoor een omleiding bestaat, en The Big Five.

Een regel die veel gravelrijders niet kennen: de meeste natuurgebieden zijn alleen open van zonsopgang tot zonsondergang. Dat geldt bij zowel Staatsbosbeheer als Natuurmonumenten en het is een echte toegangsregel, geen advies. In het donker het bos in rijden kan je een boete opleveren.

De NTFU heeft samen met Staatsbosbeheer, Bicycling en Fiets Magazine een Gravel Code opgesteld. Die bestaat uit drie punten en staat op ntfu.nl: Be nice, say hi (minder vaart, groet mensen die je tegenkomt), Enjoy nature (neem je afval mee, maak geen lawaai) en Stay on track (check je route vooraf, blijf op de paden en let op verbodsborden).

Qua banden: 40 mm is de bruikbare ondergrens voor vrijwel alle routes hier. Voor de zanderige Veluwe, Drenthe en de duinen is 45 tot 50 mm merkbaar prettiger, en in de Achterhoek en Zuid-Limburg kom je met 38 tot 40 mm goed weg. Tubeless is voor meerdaagse tochten sterk aan te raden.

Zelf routes plannen

Gravelrides.cc is een goede Nederlandse verzamelplek met routes per regio. De site noemt zelf geen aantal, dus claims over “80+ routes” of “de grootste collectie” die je elders leest zijn niet te controleren.

Komoot is nog steeds het meest gebruikte navigatieplatform en het is de officiële thuisbasis van zowel de Green Divide als de Dutch Divide. Wel goed om te weten: Komoot is in maart 2025 overgenomen door Bending Spoons, waarna ongeveer 85 procent van het personeel is vertrokken, inclusief de oprichters. Het abonnement is niet duurder geworden en offline kaarten blijven bestaan, maar het is verstandig om je routes lokaal te bewaren in plaats van alleen in de cloud.

Gravelritten.nl is een breed routeplatform dat alle twaalf provincies dekt en daarnaast veel buitenlandse routes heeft, dus niet specifiek gericht op Brabant. Voor evenementen en toertochten is de kalender op fietssport.nl van de NTFU het startpunt.

Aan de slag met deze gravelroutes

Nederland is op papier geen groot gravelland, maar er valt serieus wat te rijden. Van de hoogtemeters van Zuid-Limburg tot de bospaden van de Veluwe, van de hunebedden in Drenthe tot de duinen van Noord-Holland. Het voordeel is dat je nergens ver voor hoeft te reizen. Pak een GPX hierboven, controleer de regels voor het gebied waar je gaat rijden, en ga.

Op zoek naar een gravel bike voor deze routes? Bekijk de complete koopgids, of lees welke bandbreedte het best past bij Nederlands terrein. Eerste bikepacking-avontuur? De bikepacking voor beginners gids helpt je op weg.

Veelgestelde vragen

Waar zijn de beste gravelroutes in Nederland?

De mooiste gravelroutes in Nederland vind je op de Veluwe, in het Gooi en op de Utrechtse Heuvelrug, in Zuid-Limburg, op de Sallandse Heuvelrug, in Drenthe en in de Achterhoek. Deze gebieden combineren onverharde paden door bossen en heide met rustige landwegen. Ook de uiterwaarden langs de grote rivieren bieden prachtig gravelterrein.

Hoe gebruik ik de GPX-bestanden op deze pagina?

Elke download is een ZIP-bestand met één GPX erin. Pak het uit op je telefoon of computer en importeer het GPX-bestand in Komoot, Strava, Garmin Connect, Wahoo of een andere navigatie-app. Vanuit die app stuur je de route naar je fietscomputer of horloge.

Hoeveel hoogtemeters heeft een gravelroute in Nederland?

Dat verschilt sterk per regio. In Zuid-Limburg haal je ongeveer 15 hoogtemeters per kilometer, dus ruim 1.000 meter op een rondje van 70 kilometer. Op de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug zit je rond de 2 tot 4 meter per kilometer. In Drenthe en de Achterhoek is het vrijwel vlak, met minder dan een halve hoogtemeter per kilometer. Opgaves van duizend hoogtemeters op vijftig kilometer buiten Limburg kloppen zelden.

Heb ik een vergunning nodig om te gravelen in Nederland?

Meestal niet, maar er zijn uitzonderingen. In het Noordhollands Duinreservaat is een PWN-duinkaart verplicht vanaf 18 jaar, en op de onverharde paden daar mag je alleen fietsen tot 10.30 uur. Voor de officiële mountainbikeroutes op de Utrechtse Heuvelrug is een MTB-vignet nodig. In Nationaal Park De Hoge Veluwe betaal je entree en mag je uitsluitend op de aangewezen fietspaden rijden.

Lees ook

→ gravelpaden rondom Utrecht

→ bikepacking startgids