Gravelbike naast mountainbike: wat er echt gebeurt

Beeld bovenaan dit artikel: AI-gegenereerde illustratie, geen foto van een bestaande situatie.

Wie een gravelbike koopt terwijl er al een mountainbike in de schuur staat, denkt meestal dat hij er een fiets bij krijgt. In mijn geval kwam er een fiets bij en verdween er een. Sinds de Rose Backroad op 16 maart binnenkwam, staat de BMC Twostroke 01 vrijwel stil. Daar is nooit een besluit over genomen; het ging rit voor rit.

Mijn Strava laat precies zien hoe dat ging. Hieronder de kilometers per maand in 2026, tot half oktober:

Maand	Gravel	MTB	Zwift
januari	0	30	268
februari	0	136	248
maart	116	73	193
april	232	102	65
mei	450	0	132
juni	56	42	89
juli	512	34	103
augustus	298	39	286
september	293	31	264
oktober (t/m 16e)	198	0	129

Kilometers afgerond, uit mijn eigen Strava-activiteiten. Vrijwel alle gravelkilometers staan op de Backroad, die inmiddels ruim 2.100 kilometer op de teller heeft.

In februari reed ik nog 136 kilometer op de mountainbike. Daarna kwam de MTB geen maand meer boven de 105 uit, en sinds mei niet boven de 42. De laatste MTB-rit was op 2 september. Over heel 2026 staat de BMC op nog geen 500 kilometer, de gravelbike op ruim vier keer zoveel.

Waarom de gravelbike won

Het eerlijke antwoord is tijd. Bijna al mijn doordeweekse buitenritten zijn lunchritten vanuit Hilversum, en daar telt wat je in een uur kunt doen. Op de gravelbike rij ik in een uur rond de 30 kilometer over zandpaden, bospaden en de stukken fietspad ertussen. De MTB-lunchrit van 2 september was 31 kilometer en kostte 1 uur en 23 minuten, met een gemiddelde van 22,7 km/u. Voor een lunchpauze is dat net te lang.

Het tweede is het terrein. Rond Hilversum en op de Utrechtse Heuvelrug is het meeste onverhard breed zandpad of bospad, met af en toe een grindstrook. Daar is een mountainbike overgekwalificeerd. Je rijdt een fiets van 11,7 kilo met vering over paden waar een fiets van 9 kilo met 40 mm banden net zo goed doorheen komt, en sneller. Nederlands gravel is geen gravel. Enduro is het ook niet.

Het derde staat ook in de cijfers: de MTB is zwaarder, en dan bedoel ik de inspanning. De twee MTB-ritten van augustus en september scoorden op Strava een relative effort van 94 en 72, voor 39 en 31 kilometer. Mijn gravellunchritten van 30 kilometer zitten tussen de 31 en 76. Langzamer en toch zwaarder.

Wanneer de mountainbike wel wint

Dat de MTB bij mij stilstaat, betekent niet dat hij overbodig is. Er zijn situaties waarin een gravelbike je tekortdoet:

• Technische singletracks. Wortels, korte steile klimmetjes, kuilen en drops. Op een MTB-route met echte technische stukken is een gravelbike met dropbar vooral een manier om je velg of jezelf te beschadigen.
• Mul zand na een droge periode. Met 40 tot 45 mm banden kom je door het meeste zand, maar op paden die door paarden en droogte helemaal zijn losgewoeld, houdt een MTB-band van 2,3 inch je overeind waar een gravelband wegzakt.
• Rijden om de techniek. Als je fietst voor de afdaling, het sturen en het spelen met de fiets, dan is een gravelbike gewoon minder leuk. Snelheid over afstand is dan niet waar je voor rijdt.

De verwachting na de zomer was dat de mountainbike in het najaar terug zou komen, als de paden nat en glad worden. Dat is niet gebeurd. In oktober reed ik buiten precies één keer, de Gooische 200 op de gravelbike, en verder alleen binnen op de Zwift Ride. De mountainbike verloor het najaar aan de pijnkamer op zolder.

Voor wie de tweede fiets wel zin heeft

Woon je op fietsafstand van technische trails, rij je met een groep die MTB rijdt of zoek je in de winter vooral modder en plezier, dan houdt een mountainbike naast een gravelbike zijn plek. Rij je zoals ik vooral vanaf huis, in beperkte tijd, over brede onverharde paden, dan wordt de gravelbike vanzelf je hoofdfiets. Wie nog moet kiezen, vindt de afweging in gravel of MTB: wat past bij jou, en wie de overstap al maakte, leest in van MTB naar gravel wat er aan je rijstijl verandert.

Wat een stilstaande mountainbike nodig heeft

Een fiets die niet rijdt, slijt niet, maar veroudert wel. Drie dingen die je bij een stilstaande MTB niet moet vergeten:

• Tubeless-melk droogt op. Na een paar maanden zit er in je banden vaak meer rubberkorst dan vloeibare melk, en dan dicht hij een lek niet meer. Vul bij voordat je weer gaat rijden.
• Vering veroudert ook in de schuur. Kijk in de handleiding van je vork: veel fabrikanten noemen naast een aantal rijuren ook een termijn in maanden. Olie en afdichtingen verouderen ook als je niet rijdt.
• Banden en ketting. Pomp de banden af en toe op zodat ze niet op één plek op de grond staan, en geef de ketting een druppel olie tegen roest als de fiets in een vochtige schuur staat.

Mijn conclusie na zeven maanden

Een gravelbike naast een mountainbike wordt in Nederland voor veel rijders een vervanging, en dat zie je pas achteraf. Als je vooral vanaf huis rijdt, met een uur of twee de tijd, gaat het onverharde werk naar de fiets die er het snelst doorheen komt. Kijk na een half jaar in je Strava welke fiets de kilometers maakt. Dat getal is eerlijker dan elk voornemen.

Wat de Backroad in die maanden deed, staat in de Rose Backroad review na 1.367 kilometer. Ben je nog aan het kiezen, dan zijn de beste gravelbikes van 2026 en de beste mountainbikes van 2026 het startpunt.