Niet na een vast aantal kilometers, maar zodra een kettingmeter aangeeft dat de ketting is uitgerekt. Volgens BikeRadar vervang je een ketting met 11 tot 13 versnellingen bij 0,5 procent slijtage; SRAM zelf noemt 0,8 procent op een goedgekeurde kettingmeter. Wacht je te lang, dan slijten ook de cassette en het kettingblad, en die zijn duurder. Rijd je veel door zand en modder, meet dan vaker. Mijn Backroad heeft er sinds maart ruim 2.000 kilometer gravel op zitten; de ketting is gemeten en nog goed.
Wanneer vervangen?
| Slijtage op de kettingmeter | Wat te doen |
|---|---|
| Onder 0,5 procent | Blijven rijden en blijven meten |
| 0,5 procent | Ketting vervangen bij 11 tot 13 versnellingen (BikeRadar) |
| 0,75 procent | Volgens BikeRadar ketting en cassette vervangen (11 tot 13 versnellingen) |
| 0,8 procent | Grens die SRAM noemt voor vervangen |
| 1 procent | Ketting versleten; volgens BikeRadar is een nieuwe cassette dan waarschijnlijk nodig |
BikeRadar noemt geen aantal kilometers, omdat afstand volgens het blad geen goede maat voor slijtage is. Meet daarom op een paar plekken van de ketting.
Rijd je SRAM met een Flattop-ketting, zoals op mijn Force AXS-groep? Niet elke kettingmeter past daarop. SRAM houdt een lijst bij van meters die werken.

Smeren of waxen?
Zelf smeer ik met olie, na elke natte of vieze rit. Waxen heb ik niet geprobeerd. Wat de bronnen erover zeggen:
| Olie | Wax | |
|---|---|---|
| Wrijving en slijtage | Hoger | Lager; in tests van Zero Friction Cycling sleten de beste wassen minder dan de beste natte olie |
| Schoon | Trekt vuil aan, hoe natter hoe meer | Blijft schoner |
| Natte omstandigheden | Beter geschikt | Minder geschikt voor vuile en natte omstandigheden |
| Werk | Snel opbrengen, ook tussendoor | Meer werk; druppelwax moet 12 tot 24 uur uitharden |
| Hoe vaak | Na natte of vieze ritten | Volgens fabrikanten elke 300 tot 500 kilometer bij vaste wax |
Bron: Cycling Weekly, december 2023, met tests van Zero Friction Cycling en uitleg van wasmaker Silca. Silca adviseert olie als je drie tot vier keer per week in de regen rijdt. In een Nederlandse herfst en winter is dat een argument voor olie.
Zo houd je je ketting goed
- Meet regelmatig, zeker na een natte periode.
- Maak de ketting schoon na een modderige rit, en smeer daarna.
- Veeg overtollige olie af, zodat er minder zand aan blijft plakken.
- Vervang op tijd. Een nieuwe ketting op een versleten cassette slijt volgens BikeRadar snel.
Meer over onderhoud in het najaar staat in je fiets klaarmaken voor de herfst en in fietsen in de regen.
Bronnen en meetwijze
- Slijtagegrenzen en gevolgen: BikeRadar, how to know when to replace your bicycle chain.
- Grens van SRAM: SRAM support, wanneer de ketting vervangen.
- Wax en olie: Cycling Weekly, should you be waxing your chain, 5 december 2023.
- Eigen kilometers: eigen Strava-account, 47 gravelritten van 16 maart tot 27 oktober 2026. Onderhoud en meting: eigen opgave.





