Ja, op de mtb-routes van Natuurmonumenten mag je met een gravelbike rijden, en op veel andere routes ook; kijk wel wat de beheerder van het gebied zegt. Er gelden dan dezelfde regels als voor een mountainbike. Waar een mtb-vignet verplicht is, heb je dat ook met een gravelbike nodig. En kies de juiste route: Natuurmonumenten raadt gravelrijders aan om alleen groene en blauwe routes te rijden, omdat rode en zwarte routes technische uitdagingen hebben die gevaarlijk kunnen zijn voor ongeoefende fietsers.
Wat de kleur van een route zegt
De wielersportbond NTFU geeft beoordeelde mtb-routes sinds 2021 een kleur voor de technische moeilijkheid, van groen voor beginners tot zwart voor ervaren mountainbikers. Die kleur hangt af van wat er op de route ligt: wortels, steile afdalingen, sprongen, drops, mul zand en het aandeel singletrack.
| Kleur | Op een gravelbike |
|---|---|
| Groen | Goed te doen. Weinig singletrack en geen zware technische stukken. |
| Blauw | Meestal te doen, met hier en daar een lastig stuk. |
| Rood | Afraden. Technische stukken die op een gravelbike riskant worden. |
| Zwart | Afraden. Bedoeld voor ervaren mountainbikers met een mountainbike. |
Hoe je die kleuren en de bordjes langs de route leest, staat in wat betekenen de bordjes en kleuren bij mtb-routes.
Waarom een gravelbike het daar lastiger heeft
Een gravelbike heeft geen vering, smallere banden en een smaller stuur dan een mountainbike. Op een blauwe route met wortels en zand merk je dat meteen: je moet vaker remmen, uitkijken en soms afstappen. Op een vlak bospad of een brede zandweg is dat verschil veel kleiner. Wat het verschil in rijstijl is, lees je in van mtb naar gravel: je rijstijl aanpassen, en welke bandbreedte helpt in gravelbanden: welke breedte kies je.
Een vignet is ook voor jou
Natuurmonumenten vraagt een mtb-vignet voor zijn routes, en noemt daarbij uitdrukkelijk ook gravelbikes. Op een paar plekken is het verplicht en kun je zonder vignet een boete krijgen:
- Nationaal Park Veluwezoom
- Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen
- Bergherbos-Montferland
- Voorsterbos en Waterloopbos
- Beetsterzwaag
Op de andere routes van Natuurmonumenten is een vignet niet verplicht, maar wel gewenst; de opbrengst gaat naar onderhoud van de paden. Andere regio’s hebben een eigen vignet. Op de Utrechtse Heuvelrug is dat sinds 2024 alleen nog digitaal te koop; zelf koop ik dat vignet elk jaar. Volgens de voorwaarden van Natuurmonumenten geldt hun vignet bijvoorbeeld niet in het Rijk van Nijmegen, dat een eigen regionaal vignet heeft. Kijk dus per gebied wat er nodig is. Welke routes er per provincie zijn, staat in alle officiële mtb-routes in Nederland.
Regels op de route
- Blijf op de route. In gebieden van Natuurmonumenten mag je alleen op de mtb-paden of op andere aangewezen fietspaden rijden.
- Hinder geen dieren of andere bezoekers.
- Draag een helm. Natuurmonumenten vraagt in zijn voorwaarden om altijd een helm te dragen.
Liever een gravelroute?
Wil je onverhard rijden zonder technische stukken, dan is een gravelroute vaak de betere keuze. Die loopt over brede onverharde wegen, schelpenpaden en bospaden waar je wel mag fietsen. Routes vind je in de mooiste gravelroutes van Nederland, en waar je in de natuur wel en niet mag fietsen, lees je in waar mag je fietsen in de natuur.
Bronnen en meetwijze
- Vignet, verplichte gebieden, advies voor gravelbikes en gedragsregels: Natuurmonumenten, MTB-vignet en voorwaarden digitaal MTB-vignet.
- Kleurensysteem: NOS, Van groen tot zwart, 20 juni 2021, en het NTFU-beoordelingsformulier technische moeilijkheidsgraad (12 maart 2021).
- Vignet Utrechtse Heuvelrug: 12GO Biking, Waar heb ik een MTB-vignet nodig?, 1 januari 2025.





